Δραματικές Απώλειες Παγετώνων και οι Επιπτώσεις της Κλιματικής Αλλαγής
Οι παγετώνες σε όλο τον πλανήτη συνεχίζουν να λιώνουν με τους πιο γρήγορους ρυθμούς που έχουν καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της UNESCO. Τα τελευταία τρία χρόνια, οι απώλειες αυτές καταγράφηκαν σε επίπεδα ρεκόρ, αναδεικνύοντας την επείγουσα ανάγκη για δράση.
Η γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), Αντρέα Σελέστε Σάουλο, επισήμανε ότι «η διατήρηση των παγετώνων δεν είναι μόνο περιβαλλοντική ή οικονομική ζήτημα, αλλά κυρίως ένα ζήτημα επιβίωσης». Τα λόγια αυτά εκφράζουν τη δραματική σημασία της κατάστασης με αφορμή την πρώτη Παγκόσμια Ημέρα Παγετώνων.
Μέχρι σήμερα, έχουν χαθεί περίπου 9.000 γιγατόνοι πάγου από τους παγετώνες από το 1975, γεγονός που αντιστοιχεί με ένα κομμάτι πάγου περίπου στο μέγεθος της Γερμανίας και πάχους 25 μέτρων, όπως εξήγησε ο Μίχαελ Ζεμπ, διευθυντής της Παγκόσμιας Υπηρεσίας Παρακολούθησης Παγετώνων που εδρεύει στην Ελβετία, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου για την παρουσίαση της έκθεσης της UNESCO.
Η ραγδαία απώλεια πάγου, που παρατηρείται από την Αρκτική έως τις Άλπεις και από τη Λατινική Αμερική έως το Θιβέτ, αναμένεται να επιδεινωθεί εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής που προκαλείται από τα ορυκτά καύσιμα. Αυτή η κατάσταση ενδυναμώνει τα ήδη σοβαρά οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά προβλήματα, καθώς η στάθμη των θαλασσών αυξάνεται και ο όγκος των παγετώνων, οι οποίοι αποτελούν βασική πηγή νερού, μειώνεται.
Σύμφωνα με τον Ζεμπ, τα πέντε από τα έξι τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί οι μεγαλύτερες απώλειες στον όγκο των παγετώνων, με το 2024 να σημειώνει απώλεια 450 γιγατόνων μάζας. Σε πολλές περιοχές, όπως ο δυτικός Καναδάς, οι ΗΠΑ, η Σκανδιναβία, η κεντρική Ευρώπη, ο Καύκασος, η Νέα Ζηλανδία και οι τροπικοί, οι παγετώνες δεν αναμένονται να επιβιώσουν μετά τον 21ο αιώνα.
Η επιτάχυνση του λιωσίματος των παγετώνων είναι ένας από τους κύριους παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση της στάθμης των θαλασσών, θέτοντας σε κίνδυνο χιλιάδες ανθρώπους με πλημμύρες και επιβαρύνοντας βασικούς υδάτινους δρόμους από τους οποίους εξαρτώνται δισεκατομμύρια άτομα για υδροηλεκτρική ενέργεια και γεωργία.
Κίνδυνοι που Απειλούν το Περιβάλλον και τις Κοινότητες
Περίπου 1,1 δισεκατομμύριο άνθρωποι που ζουν σε ορεινές περιοχές πλήττονται ιδιαίτερα από την απώλεια των παγετώνων, γεγονός που οδηγεί σε αυξανόμενους κινδύνους φυσικών καταστροφών και αβέβαιες πηγές νερού. Η αύξηση της θερμοκρασίας της Γης αναμένεται να επιδεινώσει τις ξηρασίες σε περιοχές που εξαρτώνται από το χιόνι, ενώ θα επηρεάσει επίσης τη συχνότητα και την ένταση των φυσικών καταστροφών, όπως κατολισθήσεις, χιονοστιβάδες, ξαφνικές πλημμύρες και υπερχειλίσεις λιμνών από παγετώνες.
Η έκθεση της UNESCO αναφέρει ότι η μείωση των παγετώνων στην ανατολική Αφρική έχει οδηγήσει σε αύξηση των συγκρούσεων σχετικά με την πρόσβαση στο νερό. Από το 2000 έως το 2023, η στάθμη των θαλασσών παγκοσμίως έχει αυξηθεί κατά 18 χιλιοστά, ή σχεδόν ένα χιλιοστό ετησίως, με κάθε επιπλέον χιλιοστό να εκ exposes 30.000 ανθρώπους σε κίνδυνο πλημμυρών.
Η μόνη βιώσιμη λύση σύμφωνα με τον ΟΗΕ είναι η αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη με τον περιορισμό των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. «Μπορούμε να διαπραγματευθούμε για πολλά πράγματα στον ΟΗΕ, αλλά δεν μπορούμε να διαπραγματευθούμε τους νόμους της φυσικής που αφορούν το λιώσιμο των πάγων», τόνισε ο Στέφαν Ούλεμπρουκ, διευθυντής Υδάτων και Κρυόσφαιρας στον WMO.
Η κατάσταση αυτή απαιτεί άμεσες παγκόσμιες δράσεις για την προστασία των παγετώνων και την εξασφάλιση βιώσιμων πηγών νερού για τις μελλοντικές γενιές.